Voor een werknemer is het inkomen vrij overzichtelijk: elke maand een salaris, een keer per jaar vakantiegeld en misschien een dertiende maand. Voor ondernemers ligt dat anders. Hun inkomen hangt af van de resultaten van hun bedrijf, en een groot deel van hun vermogen zit vaak in dat bedrijf zelf. Dat wordt pas echt zichtbaar op het moment dat een ondernemer besluit om te verkopen.
Van maandinkomen naar eenmalige opbrengst
Zolang je een bedrijf hebt, haal je er inkomen uit: een salaris als directeur-grootaandeelhouder, winstuitkeringen of de winst als zzp’er of vof. Na een verkoop verdwijnt dat vaste inkomen. In plaats daarvan krijg je een verkoopopbrengst, vaak in één keer of in een paar termijnen.
Dat klinkt als een luxeprobleem, maar het vraagt om een andere manier van denken. Waar je eerst leefde van een maandelijkse stroom, moet je nu met een groot bedrag een inkomen voor de komende jaren of zelfs decennia veiligstellen.
Wat is je bedrijf eigenlijk waard?
De eerste vraag is altijd: hoeveel levert de verkoop op? Veel ondernemers hebben daar een gevoel bij, maar dat gevoel wijkt vaak af van wat een koper wil betalen. Kopers kijken vooral naar de winstgevendheid, de afhankelijkheid van de eigenaar, de spreiding van klanten en de verwachtingen voor de toekomst.
Een professionele bedrijfswaardering geeft een realistisch beeld. Dat is niet alleen handig voor de onderhandelingen, maar ook voor je eigen financiële planning. Pas als je weet wat je ongeveer overhoudt, kun je inschatten of dat genoeg is voor de toekomst die je voor ogen hebt.
Belasting: wat blijft er netto over?
Net als bij een salaris is de verkoopprijs een brutobedrag. Hoeveel er netto overblijft, hangt sterk af van de manier waarop je bedrijf is ingericht.
Heb je een bv? Dan valt de winst op de verkoop van je aandelen meestal in box 2, onder de regels voor een aanmerkelijk belang. Zit er een holding tussen, dan kan de verkoop via die holding lopen en hoeft de opbrengst niet direct privé te worden uitgekeerd. Zo kun je zelf bepalen wanneer en hoeveel je naar box 2 overhevelt.
Heb je een eenmanszaak of vof? Dan valt de winst bij verkoop in box 1, als stakingswinst. Er bestaan regelingen om de belastingdruk te spreiden, bijvoorbeeld door een deel van de stakingswinst om te zetten in een lijfrente die je later als inkomen ontvangt.
De regels zijn ingewikkeld en veranderen regelmatig. Laat je daarom altijd adviseren door een fiscalist voordat je de verkoop afrondt. Het verschil in netto opbrengst kan aanzienlijk zijn.
Niet altijd alles in één keer
Bij veel overnames wordt de koopsom niet in één keer betaald. Twee constructies komen vaak voor:
Earn-out. Een deel van de prijs hangt af van de resultaten van het bedrijf in de jaren na de verkoop. Gaat het goed, dan ontvang je meer. Gaat het minder, dan valt de opbrengst lager uit.
Verkopersfinanciering. Je leent een deel van de koopsom aan de koper, die dit in termijnen terugbetaalt met rente. Dat geeft je een tijdelijke inkomstenstroom, maar ook een risico als de koper niet kan betalen.
Beide constructies hebben dus direct invloed op je inkomen na de verkoop. Het is belangrijk om dit vooraf goed te doorgronden.
Je inkomen na de verkoop plannen
Met de opbrengst in handen begint een nieuwe fase. Een paar vragen om jezelf te stellen:
- Hoeveel heb je per maand nodig om je huidige levensstijl te behouden?
- Hoe lang moet het vermogen meegaan, bijvoorbeeld tot je AOW-leeftijd of daarna?
- Hoe ga je je pensioen regelen, nu er geen bedrijf meer is dat daarvoor zorgt?
- Wil je blijven werken, bijvoorbeeld in loondienst bij de koper of met een nieuwe onderneming?
Een financieel planner kan helpen om de opbrengst om te zetten in een stabiel inkomen, bijvoorbeeld door het vermogen te spreiden over sparen, beleggen en een lijfrente.
Begin op tijd
De beste verkopen worden jaren van tevoren voorbereid. Dat geeft tijd om de waarde van het bedrijf te verhogen, de fiscale structuur op orde te brengen en een goede koper te vinden. Een overnameadviseur zoals Factor & Ros begeleidt het hele verkoopproces, van waardering en het benaderen van kopers tot de onderhandelingen en de overdracht.
Samengevat
De verkoop van je bedrijf is voor de meeste ondernemers het grootste financiële moment van hun leven. Het vaste inkomen maakt plaats voor een eenmalige opbrengst, en wat je daarvan netto overhoudt, hangt af van de waarde van je bedrijf, de fiscale structuur en de afspraken met de koper. Wie op tijd begint en zich goed laat adviseren, zorgt ervoor dat het werk van jaren zich vertaalt in een zekere financiële toekomst.